Kobiecość w półksiężycu – lunula

Kult lunarny jest uznawany za jeden z najstarszych w historii religii, a symbolika księżyca w wielu kulturach i wierzeniach jest podobna. Choć dziś popkulturowo kojarzony jest on najczęściej z tajemniczością nocy i magią, tak naprawdę ma dużo bogatsze znaczenie. Związany z kobiecością, płodnością i kreatywnością, może być pięknym i znaczącym motywem także dla współczesnych kobiet.

Symbolika księżyca

Cykliczność

Regularny cykl księżyca kojarzy się z cyklem życia: czasem wzrostu, pełni i obumierania, a także naprzemiennymi okresami aktywności i odpoczynku. Utożsamiany z przeróżnymi bóstwami, zanikający i pojawiający się znów księżyc mógł być początkiem motywu umierającego i zmartwychwstającego boga. Innym mitologicznym wyjaśnieniem nowiu i zaćmień księżyca są potwory i demony, które go pożerają lub porywają (m. in. w mitologii nordyckiej lub hinduskiej).

Cykl księżyca miał też inne, bardziej namacalne znaczenie…

unsplashmoon

Kobiecość

Księżyc regulował kiedyś nie tylko przypływy i odpływy, ale również cykl menstruacyjny. Gdy ludzkość żyła bliżej natury, kobiecy cykl zsynchronizowany był z cyklem księżyca: okres występował w czasie nowiu, a na pełnię przypadały dni płodne. Związek ten wciąż widoczny jest w samym słowie miesiączka (od „miesiąca”, staropolskiej nazwy księżyca) czy menstruacja (łac. mensus – księżyc). Nic więc dziwnego, że księżyc w wielu kulturach symbolizował kobiecość i wszystko, co z nią związane: emocje, cielesność, zmysłowość i macierzyństwo.
Jeśli myślimy o bóstwach powiązanych z księżycem, do głowy przychodzą raczej boginie, nawet jeśli bogów lunarnych jest co najmniej równie wielu. Bóstwa kobiece występują oczywiście w mitologii greckiej i rzymskiej, ale także chińskiej czy inkaskiej, a męskie – w egipskiej, słowiańskiej, nordyckiej, japońskiej…

Płodność

Cykl księżycowy, z jego fazą wzrastania i pełni, w oczywisty sposób kojarzy się z ciążą i porodem. Księżyc symbolizuje więc również płodność, choć nie tylko kobiecą i nie tylko w znaczeniu prokreacyjnym – także rozumianą jako chęć tworzenia, kreatywność.

Lunula

Lunula to ozdoba w kształcie półksiężyca, noszona na szyi przez kobiety, głównie Słowianki i Germanki, ale również Rzymianki i kobiety Wikingów. Nie tylko kształtem, ale i nazwą (łac. lunula – mały księżyc) łączył się z kobiecą symboliką księżyca. Ten element średniowiecznej biżuterii miał za zadanie wzmacniać płodność, a także chronić właścicielkę i przynosić jej szczęście.

repliki

Repliki autentycznych lunul: 1 / 2 / 3 / 4

Choć nie można powiedzieć, żeby dziś był to szczególnie popularny motyw, jest jednak noszony nie tylko przez współczesne Słowianki, zajmujące się odtwórstwem na festynach średniowiecznych. Dowodem poniższe współczesne interpretacje lunul:

wspolczesne

Współczesne lunule: 1 / 2 / 3 / 4

Sama również zapragnęłam zrobić własny półksiężyc. Jest jeszcze na warsztacie i już w trakcie tworzenia dostrzegłam parę rzeczy, które mogłam zrobić inaczej… Pochwalę się oczywiście efektem ostatecznym, ale to na pewno nie ostatnie moje podejście do lunuli.

lunulla

Advertisements

6 thoughts on “Kobiecość w półksiężycu – lunula

  1. Sławomira pisze:

    Też mam lunulę, minimalistyczną z masy termoutwardzalnej i z inicjałem głagolickim od spodu. Lubię ją mieć przy sobie, nawet jeśli nie na szyi, noszę ją zwykle w kieszeni mundurka.
    Choć księżyc jako taki, tak samo jak słońce i niebo, wydaje mi się być męski i należący do Chorsa, a nie żadnej bogini. To intrygujące jak w różnych religiach nie zgadzają się płcue bogów. Np. Japończycy uznali słońce za kobietę.

    Liked by 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s